داستان­هاي خاطره­اي و داستان­هاي تخيلي

 

      من هيچ وقت جنگ را تجربه نكرده­ام. با سلاح­ها و ادوات نظامي هم در دوران سربازي در حد دوره­ي آموزشي آشنا شده­ام. فضاي جبهه­ها را از طريق فيلم­ها و كتاب­هايي كه  ديده و خوانده­ام مي­شناسم. به تازگي داستاني نوشته­ام در حال و هواي جنگ. براي نوشتن داستان درباره موضوعاتي كه تجربه نكرده­ايم، اصولاً نويسنده با كار مشكل و طاقت­فرسايي روبروست. خاطرات، عموماً از تجربيات ملموس آدمي سرچشمه مي­گيرند. از همين رو مواد و مصالح خوبي براي نگارش داستان هستند. اغلب با تغييراتي، مي­توان خاطره­اي را به داستان تبديل كرد.پيرنگ خاطره ساده،غير فني و دم دستي است و از جنبه­هاي درام برخوردار نيست. نگارش داستان با استفاده از خاطرات شخصي،كار سختي را طلب نمي­كند. بيشتر ذهن نويسنده را در اين شيوه،چگونگي دوري از واقعيت و ميزان فاصله­اي است كه نوشته بايد از اصل رخدادها و شخصيت­ها داشته باشد.اين دوري و فاصله،بايد به حدي باشد كه يكي از مهم­ترين عناصر داستاني كه همان تعليق است را تا انتهاي اثر پوشش دهد.

      در داستان­هايي كه نويسنده رويكردي به خاطره ندارد و بر اساس تخيل و نه بر اساس تجربيات قابل لمس او شكل مي­گيرند؛ زحمت زيادي را طلب مي­كنند. عنصر مهمي همچون فضاسازي اثردر ترسيم و توصيف كسي كه در تجربه زماني و مكاني موضوع قرار نداشته باشد در نگاه اول غيرممكن مي­نمايد. به طور مثال كسي كه در اتمسفر و فضاي شهر جنگ زده­ي خرمشهر قرار نگرفته باشد چگونه بايد داستاني درباره­ي آزادسازي آن بنويسد. داستان­هاي زيادي با اين رويكرد تخيلي نوشته شده­اند كه در بيان موضوع و حتي ارائه فضايي مستند گونه و قابل باور مورد تاييد خوانندگان قرار گرفته­اند. هر نويسنده­اي حق دارد درباره­ي هر چيزي كه خود صلاح مي­داند قلمزني كند و اين باور به ظاهر منطقي  كه كسي تجربه مستقيمي از جنگ ندارد نبايد بنويسد؛ علمي و مستدل نمي­باشد. نويسنده­اي كه تجربه­اي ندارد، بايد سعي و همت خود را معطوف به كسب آگاهي و اطلاع از موضوع كند. او با تحقيق و پژوهش مي­تواند به اين مهم دست يابد؛ تا زاويه ديد  و نظرگاه او از خطا و اشتباه مصون باشد.