چگونگی تشکیل کانون نویسندگان ایران ( بخش اول)

 

کتاب کانون نویسندگان ایران به روایت اسناد ساواک رابه تازگی از نمایشگاه بین المللی کتاب خریده­ام. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات این کتاب را در سال 1382 به قیمت 2700 تومان به شمارگان 3000 نسخه به چاپ رسانده است. اسناد بسیار جالبی از تاسیس و نحوه فعالیت کانون نویسندگان ایران در قبل از انقلاب در آن درج شده است. تاکنون 61 صفحه از این کتاب 550 صفحه­ای را خوانده­ام. موارد جالبی از آن را به صورت خلاصه می­آورم :

 

1-  در زمستان 1346 با پیشنهاد جلال آل احمد برای تدوین اساسنامه تشکیل یک تشکل خصوصی مستقل از نویسندگان مورد موافقت علی اصغر حاج سید جوادی ، محمد علی سپانلو و نادر نادر پور قرار گرفت و این سه نفر آن را نوشتند که در اواخر فروردین 1347 در خانه­ی بهرام بیضایی اصلاحات نهایی انجام شد. پس از پیشنهاد به آذین مبنی بر نگارش مرامنامه در کنار اساسنامه و نگارش آن توسط خود او در نهایت با تصویب اساسنامه از ابتدای  اردی بهشت 1347 کانون کار خود را آغاز نمود.

2-  هدف کانون در فصل اول اساسنامه چنین آمده است: کانون نویسندگان ایران موسسه­ ایست غیر تجارتی که به منظور حمایت و استیفای حقوق مادی و معنوی اهل قلم و کمک به نشر آثار ایشان و هدایت نوقلمان و پرداختن به فعالیت­های فرهنگی از قبیل تشکیل مجالس سخنرانی، سمینارها،کنفرانس­ها و نمایش­ها یا شرکت در آن­ها گسترش و تعالی فرهنگ ملی و آشنایی با مظاهر مختلف فرهنگ امروز جهان و نیز به منظور کمک به زندگی کسانی از اهل قلم که در مضیقه­اند در حدود اساسنامه کانون و مقررات  جاری کشور تاسیس می­شود.   

3-   در اولین دوره از انتخابات کانون، سیمین دانشور، به آذین، نادر نادرپور، سیاوش کسرایی، داریوش آشوری به سمت اعضای اصلی و غلامحسین ساعدی و بهرام بیضایی به سمت اعضای علی البدل و نادر ابراهیمی و فریدون معزی بازرسان مالی و فریدون تنکابنی صندوق دار و اسماعیل نوری علا به عنوان منشی انتخاب شدند و سیمین دانشور به عنوان نخستین رئیس کانون برگزیده شد.

4-   اعضای کانون علی رغم تلاش­های بسیار هیچ گاه نتوانستند کانون را به ثبت برسانند. مخالفت ساواک از دلایل اصلی آن بود. ساواک چون بنیانگذاران کانون را از نویسندگان افراطی و مخالف حکومت می­دانست و احتمال می­داد که مشکلاتی برای ساواک به وجود بیاورند با تشکیل قانونی کانون مخالف بود.

5-     جلسات کانون از آخر آبان 1347 در تالار قندریز روبروی دانشگاه تهران آغاز شد. این نشست­ها روزهای پنج شنبه اول هر ماه برگزار می­شد که به طور مرتب تا شهریور 1348 ادامه یافت.